Άρθρα - Forum

Η αναποτελεσματικότητα της εσωτερικής υποτίμησης.

resized

Σε προηγούμενο άρθρο αναφερθήκαμε στη σύγκριση νομισματικής και εσωτερικής υποτίμησης και δείξαμε πως οι αρνητικές συνέπειες που θα είχαμε από μια ενδεχόμενη υποτίμηση νομίσματος είναι οι ίδιες με αυτές που ζούμε με την εσωτερική υποτίμηση. Συνοπτικά μπορεί να μην έχουμε πληθωρισμό, αλλά η μείωση μισθού είναι ισοδύναμη με αντίστοιχη αύξηση της τιμής όλων των προϊόντων. Το χρέος αυξάνεται, μια που η εσωτερική υποτίμηση αυξάνει το λόγο χρέους προς ΑΕΠ, ενώ σε συνθήκες μεγάλης έλλειψης χρήματος ο κόσμος θα αναγκαστεί να πουλάει τα υπάρχοντά του όσο όσο (κάτι ισοδύναμο με τη μεγάλη απώλεια μεγάλου μέρους της αξίας ενός υποτιθέμενου εθνικού νομίσματος).
Αυτό όμως που θέλω να αναδείξω με τις παρακάτω σκέψεις μου είναι οτι ενώ η εσωτερική υποτίμηση έχεις τις ίδιες αρνητικές συνέπειες με μια νομισματική δεν έχει και τα ίδια θετικά αποτελέσματα ενώ είναι και άδικη.
Το θετικό της νομισματικής υποτίμησης, εν συντομία, είναι πως αφού τα Ελληνικά προϊόντα γίνονται πιο φθηνά στους ξένους γίνονται και πιο ανταγωνιστικά. Άρα πουλιούνται σε μεγαλύτερες ποσότητες και έτσι είναι ένας γρήγορος και εύκολος τρόπος μια χώρα να αυξήσει τις εξαγωγές της. Θεωρητικά για να γίνει αυτό με την εσωτερική υποτίμηση θα πρέπει μια επιχείρηση να μειώσει τα έξοδά της για να μπορέσει να μειώσει και τις τιμές τις. Ένας εύκολος τρόπος, αλλά όχι τόσο ανθρώπινος, είναι να μειώσουμε τις αμοιβές των εργαζομένων. Για να γίνει όμως αυτό εφικτό και να μην οδηγήσει σε φτώχεια, είναι και οι γενικότερες τιμές διαβίωσης να πέσουν έτσι ώστε με το μειωμένο μισθό να μπορείς να έχεις παρόμοια αγοραστική δύναμη με πριν.
Ποιος είναι ο λόγος που στη πράξη βλέπουμε αυτό να μη συμβαίνει;
Ο λόγος είναι πως σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον ο καθένας προσπαθεί να κρατήσει τη θέση του, με νύχια και με δόντια . Κανείς με λίγα λόγια δε θα μειώσει τις αμοιβές του αν δεν αναγκαστεί.

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα. Έχουμε μια επιχείρηση που λόγω της κρίσης βλέπει το τζίρο της να μειώνεται. Θα μπορούσε να ρίξει τις τιμές αν είχε και μειωμένα έξοδα. Τα έξοδα τις όμως δεν είναι μειωμένα. Για παράδειγμα ο ιδιοκτήτης του χώρου της επιχείρησης θα προσπαθήσει να κρατήσει την τιμή του ενοικίου ίδια. Έτσι ο επιχειρηματίας θα πρέπει να έρθει σε μια διαπραγμάτευση με τον ιδιοκτήτη η οποία μπορεί να μη λήξει θετικά.

Επίσης οποιοσδήποτε που προσφέρει μια υπηρεσία, θα προσπαθήσει να κρατήσει ίδιες τις αμοιβές του ακόμα και αν είδε κάποια μείωση στη ζήτηση. Θα τις ρίξει μόνο όταν δει πως δεν μπορεί να κάνει αλλιώς αλλά και πάλι με μειωμένες αμοιβές από τη στιγμή που δε μείωσαν όλοι μαζί τις αμοιβές τους η αγοραστική του δύναμη θα μειωθεί. Με το να προσπαθήσει όμως ο καθένας να κρατήσει τη θέση του όσο μπορεί, δημιουργούνται ανωμαλίες. Κάποιοι δε μπορούν να ανταγωνιστούν στο νέο περιβάλλον και εγκαταλείπουν ενώ κάποιοι άλλοι ακόμα και εν μέσω κρίσης καταφέρνουν να έχουν υψηλές αμοιβές. Το αποτέλεσμα είναι το κλείσιμο των καταστημάτων και παράλληλα οι τιμές να μη πέφτουν.
Ποιο θα ήταν το ιδανικό αλλά παράλληλα τελείως ανέφικτο; Να μειώσουν όλοι τις αμοιβές τους ταυτόχρονα και στον ίδιο βαθμό. Και εδώ είναι το ωραίο. Αυτό ακριβώς κάνει η νομισματική υποτίμηση. Ρίχνει σε όλους τις αμοιβές ισόποσα και δίκαια. Με τη νομισματική υποτίμηση ο επιχειρηματίας κρατάει τις τιμές του ίδιες και δεν αναγκάζεται να τις ρίξει. Πληρώνει όμως ίδιο ενοίκιο , ίδιο τηλέφωνο, ίδια ΔΕΗ κτλ. Αυτό που αλλάζει είναι η εξωτερική ισοτιμία.
Για να το καταλάβουμε καλύτερα, επειδή εδώ υπάρχει μια σκόπιμη σύγχυση, όταν γίνεται υποτίμηση αυξάνουν σε τιμή μόνο τα εισαγόμενα προϊόντα. Το ενοίκιο, οι λογαριασμοί και οι υπηρεσίες που έχουμε μεταξύ μας δεν αλλάζουν. Έτσι μια επιχείρηση θα συνεχίσει να παράγει με τα ίδια έξοδα όπως και πριν με τη διαφορά πως τα προϊόντα θα είναι αυτόματα πιο φθηνά στο εξωτερικό. Αυτό θα οδηγήσει όπως είπαμε πιο πάνω σε αύξηση των πωλήσεων του χωρίς να κάνει καμιά παραπέρα ενέργεια.

Εδώ να πούμε πως εκτός από τις εν γένει αδυναμίες της εσωτερικής υποτίμησης στην πράξη ποτέ δεν επιδιώχθηκε να γίνει σωστά. Όπως είπαμε για να πετύχει, σε θεωρητικό τουλάχιστον πλαίσιο, θα πρέπει όλοι να ρίξουν τις τιμές τους ταυτόχρονα. Το αστείο όμως είναι, πως ούτε το κράτος που επέβαλε αυτή την πολιτική δε μείωσε τις τιμές με τη σειρά του. Δε μπορεί δηλαδή να ζητάς από τον επιχειρηματία να μειώσει τις τιμές του και από την άλλη να αυξάνεις τη ΔΕΗ και το ΤΕΒΕ. Το λιγότερο που θα έπρεπε να γίνει είναι πως τέτοιες δαπάνες που ελέγχονται από το κράτος όχι μόνο δεν έπρεπε να αυξηθούν αλλά έπρεπε και να μειωθούν.

Η εσωτερική υποτίμηση χρησιμοποιείται σπάνια μια που σε περιόδους κρίσης οι περισσότερες χώρες κάνουν κανονική υποτίμηση. Από όλα τα παραπάνω όμως και εκ του αποτελέσματος όπου εφαρμόστηκε φαίνεται πως είναι αναποτελεσματική και δημιουργεί ανωμαλίες στην οικονομία. Αν είχαμε το δικό μας νόμισμα όμως θα μπορούσαμε να πετύχουμε τους ίδιους στόχους πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά. Από αυτή την έννοια το ευρώ είναι τροχοπέδη στην όποια προσπάθεια της χώρας. Θα δούμε.

10-10-2011
2 χρόνια πριν

themis

Μάλλον δεν διαβάσατε καλά το άρθρο. Αυτό που έγραψα είναι πως με την υποτίμηση αυξάνουν ΜΟΝΟ τα εισαγόμενα προϊόντα. (Που στο κάτω κάτω κάποια από αυτά μπορείς να μην τα αγοράσεις) Όταν είχες 1.000.000 δραχμές στην τράπεζα και γινόταν υποτίμηση εξακολουθούσες να έχεις 1.000.000 δραχμές. Δεν έχανες χρήματα. Επιπλέον πλήρωνες το ίδιο ενοίκιο, την ίδια ΔΕΗ, έδινες τα ίδια χρήματα στο γιατρό τον υδραυλικό κτλ. Επιπλέον όσο αφορά τις πρώτες ύλες που εισάγουμε εννοείται οτι αυξάνονται με την υποτίμηση. Το ίδιο γίνεται όμως και με την εσωτερική υποτίμηση η οποία φαίνεται να είναι επιλεκτική στους μισθούς και όχι στις τιμές. Όταν μια οικογένεια είχε εισόδημα 20000 και έδινε 1000 για πετρέλαιο έδινε το 5%. Όταν η ίδια οικογένεια φέτος έχει εισόδημα 15000, ακόμα και αν το πετρέλαιο δεν ακρίβαινε δίνει το 6,6 %. Για την οικογένεια αυτή ουσιαστικά το πετρέλαιο θα αύξανε 32%. Κάτι αντίστοιχο δηλαδή με μια τεράστια υποτίμηση.

12.10.2011

Ανώνυμος

η προσέγγισή σας είναι εντελώς εκλαϊκευμένη και καλό θα ήταν να μην γράφεται ανακρίβειες. Για παράδειγμα με την υποτίμηση νομίσματος δεν μένουν ίδια τα κόστη πχ το πετρέλαιο και οι πρώτες ύλες είναι εισαγόμενες στην Ελλάδα ...

12.10.2011