Άρθρα - Forum

Πως διογκώθηκε το χρέος.

resized

Σύμφωνα με ισολογιστικά στοιχεία του κράτους για την περίοδο 2000-2009 το χρέος το 2000 ήταν περίπου 140 δις ευρώ ενώ το 2009 έφτασε περίπου στα 300 δις. Βλέπουμε δηλαδή μια διόγκωση της τάξεως των 160 δις. Αξίζει να σημειωθεί πως ένας τρόπος αξιολόγησης του χρέους είναι ως προς το ΑΕΠ της χώρας. Δηλαδή ένα χρέος δεν εξετάζεται σαν απόλυτη τιμή αλλά σε σχέση με κάποιο άλλο μέγεθος όπως είναι ο τζίρος ή ο πλούτος της χώρας που εκφράζεται με το ΑΕΠ. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από αυτή την ανάλυση είναι πως το χρέος ως προς το ΑΕΠ δεν αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια. Δηλαδή πιο συγκεκριμένα το 2000 ήταν στο 113% του ΑΕΠ ενώ το 2008 στο 110% του ΑΕΠ. Παράλληλα δηλαδή με το χρέος αυξήθηκε και το ΑΕΠ σημαντικά γεγονός που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη.
Μια άλλη σύγχυση που υπάρχει είναι πως κυριαρχεί στην κοινή γνώμη η άποψη πως το χρέος διογκώθηκε από τα ελλείμματά μας. Μάλιστα υπάρχει μια έκφραση, η οποία μεταφορικά περνάει στους πολίτες μια εικόνα, το γνωστό ζούμε με δανεικά. Τι ακριβώς όμως σημαίνει αυτή η έκφραση; Αν μια οικογένεια βγάζει 1600 ευρώ και τα έξοδα της είναι 1550 μπορεί κάποιος να ισχυριστεί πως αυτή η οικογένεια ζει με δανεικά; Μάλλον όχι. Αν τώρα όμως ξέρουμε πως αυτή η οικογένεια αγόρασε Μερσέντες και πρέπει να δίνει 500 ευρώ το μήνα δόση η κατάσταση αλλάζει. Το θέμα όμως είναι ποιος αγόρασε τη Μερσέντες και ποιος τη χρησιμοποιεί.

Για να επανέλθω όμως πιο συγκεκριμένα στα στοιχεία του κράτους και στα ισολογιστικά στοιχεία παρά τη διαδεδομένη αντίληψη που έχουν οι πολίτες για τα οικονομικά του κράτους παρόλα τα προβλήματα που είχαμε τα τελευταία χρόνια, υπήρχαν τέσσερις χρονιές που προέκυψε πρωτογενές πλεόνασμα ενώ και τα ελλείμματά μας δεν ήταν τραγικά. Εδώ να εξηγήσουμε πως το πρωτογενές πλεόνασμα υπολογίζεται χωρίς να λάβουμε υπόψη τα έξοδα του κράτους για τοκοχρεολύσια, δηλαδή την εξυπηρέτηση του χρέους. Πώς γίνεται όμως όλα αυτά τα χρόνια το χρέος να αυξήθηκε τόσο; Είναι σχετικά απλό. Από τους τόκους. Μπορεί δηλαδή σοβαρά ελλείμματά να μην είχαμε δεν είχαμε όμως και το απαραίτητο πλεόνασμα να εξυπηρετήσουμε το χρέος. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη πως οι τόκοι κατά μέσο όρο τα τελευταία 10 χρόνια ήταν πάνω από 10 δις προκύπτει άμεσα η διόγκωση. Εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο επίσης είναι οτι τα τελευταία 10 χρόνια από τα 485 δις που δανειστήκαμε τα 450 δις τα δώσαμε πίσω για την εξυπηρέτηση του χρέους. Για 35 δις δηλαδή που ξοδεύτηκαν όπως ξοδεύτηκαν το χρέος ανέβηκε 160 δις!!!

Τι μέλει γενέσθαι. Ας απλουστεύσουμε λίγο την ανάλυση χρέους με το εξής απλό σκεπτικό. Για να μπορεί ένα χρέος να μειωθεί θα πρέπει το πρωτογενές πλεόνασμα του κράτους να είναι τέτοιο ώστε να μπορεί να πληρώνει τους τόκους. Αν δηλαδή υποθέσουμε πως θα υπάρχει πάντα κάποιος να μας δανείζει για να πληρώνουμε τα προηγούμενα χρέη μας, για να κάνουμε την υπέρβαση χρειαζόμαστε πλεόνασμα μεγαλύτερο των τόκων. Για να καταλάβει ο αναγνώστης μας τι σημαίνει αυτό αρκεί να κατανοήσει πως οι τόκοι πλέον έχουν φτάσει για το 2011 να είναι 16 δις όσο περίπου είναι η μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων. Και τώρα τα δυσάρεστα. Το 2015 οι τόκοι θα φτάσουν τα 30 δις. Πόσο μεγάλο είναι αυτό το νούμερο; Τεράστιο αν σκεφτεί κανείς οτι τα έσοδά μας στο 2009 ήταν γύρω στα 50 δις. Για να μπορέσουμε δηλαδή μελλοντικά να μπούμε στη λογική μείωσης του χρέους θα πρέπει να καταφέρουμε να πετύχουμε αύξηση των εσόδων 60%. Το σενάριο αυτό προφανώς είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας οπότε γίνεται κατανοητό σε όλους πως παρόλα τα μέτρα και τη πώληση δημόσιας περιουσία το χρέος θα ανεβαίνει με ταχύτατους ρυθμούς. Το σενάριο αυτό δεν ικανοποιείται όχι μόνο επειδή έχουμε αδύναμη οικονομία αλλά επειδή οι τόκοι που πρέπει σήμερα και θα πρέπει να πληρώνουμε στο μέλλον είναι τόσο εξοντωτικοί που δεν μπορεί να τους αντέξει καμιά οικονομία. Επαγωγικά από τη στιγμή που το χρέος δε μπορεί να μειωθεί πρέπει να αναζητηθεί άλλος τρόπος διαχείρισης του χρέους. Η πώληση δημόσιας περιουσίας το μόνο που θα καταφέρει είναι να εξυπηρετήσει τους τόκους για 2-3 χρόνια και μετά στην καλύτερη περίπτωση, όπως αναφέρεται στο μεσοπρόθεσμο, θα έχουμε το ίδιο χρέος και φυσικά δε θα έχει απομείνει τίποτα άλλο να πουλήσουμε.
9 χρόνια πριν