Άρθρα - Forum

Πως λειτουργούν τα ομόλογα και τα spread.

resized

Αξίζει να αφιερώσει χρόνο κανείς να καταλάβει τι είναι τα ομόλογα και τα spread. Και αυτό γιατί ο βασικός όγκος δανεισμού της χώρας είναι με τη μορφή ομολόγων ενώ η άνοδος του spread άλλαξε το παιχνίδι στην οικονομία της χώρας μας και πρακτικά είναι το μεγαλύτερό μας πρόβλημα αυτή τη στιγμή.

Το ομόλογο είναι ένα χαρτί (χρεόγραφο) για το οποίο ο εκδότης έχει την υποχρέωση να καταβάλει, στη λήξη της σύμβασης, την ονομαστική αξία αυτού Στην περίπτωση των ομολόγων με κουπόνι, σε τακτά προκαθορισμένα διαστήματα ο εκδότης καταβάλει ποσό χρημάτων (το κουπόνι).

Πρακτικά για τα κρατικά ομόλογα δίνει ρευστό κάποιος στην Ελλάδα 100.000 ευρώ. Παίρνει για αντάλλαγμα ένα χαρτί που γράφει πάνω το ποσό (τις 100.000 δηλαδή) και θα μπορεί να το εισπράξει για ομόλογα δεκαετίας μετά από 10 χρόνια.
Στο μεταξύ τώρα υπάρχουν και τα κουπόνια. Στο ομόλογο πάνω υπάρχουν κάποια χαρτάκια τα οποία μπορείς να τα κόψεις κάθε έτος και πρακτικά είναι το επιτόκιο του ομολόγου. Για παράδειγμα κάποιος παίρνει ένα ομόλογο με 4% επιτόκιο. Το ομόλογο αυτό θα έχει 10 κουπόνια (χαρτάκια) με το ποσό των 4000 ευρώ. Το χαρτάκι αυτό μπορείς να το δώσει στον οφειλέτη του (το κράτος στην περίπτωσή μας) και να εισπράξει τον τόκο.
Στα 10 χρόνια θα έχει συνολικό κέρδος 4000 x 10 τόκους = 40.000 συν 100.000 το αρχικό κεφάλαιο άρα 140.000 ευρώ και μια απόδοση 40% επι του αρχικού ποσού.

Λογικά έναν επενδυτή τον συμφέρει να επενδύσει σε ομόλογα που δίνουν υψηλό επιτόκιο. Δηλαδή γιατί να αγοράσει ομόλογο με κουπόνια των 4% και όχι με 5%. Το πρόβλημα είναι οτι χώρες που εκδίδουν κουπόνια με υψηλότερη απόδοση έχουν και υψηλότερο ρίσκο. Ο δανειστής δηλαδή φοβάται πως δε θα πάρει τα χρήματά του πίσω. Αυτό φυσικά λειτουργεί και αντίστροφα. Όταν υπάρχει απροθυμία να δανείσουν μια χώρα η χώρα ανεβάζει το επιτόκιο δανεισμού για να κάνει τα ομόλογά της πιο δελεαστικά. Άνοδος όμως 1% σε ένα δάνειο 1 δις σημαίνει 10 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον δαπάνη για το κράτος ετησίως ποσό μη ευκαταφρόνητο.

Τα ομόλογα μετρούν την απόδοση με βάσει τα spread και όχι τα επιτόκια. Για τα ελληνικά ομόλογα λοιπόν, με την έκδοση των οποίων δανείζεται η Ελλάδα, χρησιμοποιούνται ως μέτρο σύγκρισης τα γερμανικά ομόλογα, καθόσον η Γερμανία θεωρείται μια από τις πιο υγιείς οικονομίες στην ευρωζώνη. Η διαφορά των επιτοκίων που δανείζονται οι δύο αυτές χώρες είναι το spread. Δηλαδή αν δανείζεται η Γερμανία με ετήσιο επιτόκιο 3,50% κι εμείς με 7,50% τότε το spread είναι 7,50-3,50=4,00 ή 400 μονάδες βάσης.

Τα spread στις μέρες μας είναι πάνω από 1000 μονάδες βάσης και η Ελλάδα δανείζεται με πάνω από 10 % επιτόκιο. Πρακτικά η Ελλάδα βγαίνοντας στις αγορές σήμερα δανείζεται με ένα δυσβάστακτο επιτόκιο.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η άνοδος των spread είναι επιζήμια για μια οικονομία γιατί αναγκάζεται να πληρώνει κάθε χρόνο παραπάνω χρήματα σε τόκους. Ωστόσο η άνοδος των spread δεν βασίζεται στην κατάσταση της οικονομίας αλλά στην δυσπιστία για το μέλλον της. Επιπλέον μπορεί να χειραγωγηθεί και γενικά ακολουθεί πάνω κάτω τους κανόνες του χρηματιστηρίου. Για παράδειγμα μπορεί να αποφασιστεί μαζικά από τους επενδυτές να μην αγοράζουν ομόλογα από μια χώρα ή το αντίθετο. Με αυτό τον τρόπο spread θα ανέβουν ή θα κατέβουν ανάλογα.

Τα spread επίσης λειτουργούν με ανάδραση και σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Μια αρχική άνοδος θα έχει σαν συνέπεια οι επενδυτές να υποθέσουν πως η συγκεκριμένη χώρα δε θα μπορεί να ανταποκριθεί στο αυξημένο κόστος δανεισμού. Γιαυτό το λόγο και αποφεύγουν να τη δανείσουν. Έτσι όμως τα spread αυξάνονται ενώ αυξάνεται επίσης και η πίστη των δανειστών οτι η χώρα δε θα τα καταφέρει. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος όπου η έλλειψη εμπιστοσύνης δημιουργεί επιπλέον έλλειψη εμπιστοσύνης.

Τι φοβάται όμως ένας πιστωτής ομολόγων. Αυτό που φοβάται είναι το λεγόμενο haircut. Το κούρεμα δηλαδή της αξίας του ομόλογού του. Π.χ. Το ομόλογο που είχαμε στο παράδειγμά μας αξίας 100.000 ευρώ μετά το κούρεμα μπορεί να αξίζει 70.000 ευρώ.

Είναι σωστό να γίνεται κούρεμα; Απλοϊκά θα μπορούσαμε να απαντήσουμε όχι. Στις περιπτώσεις όμως που κινδυνεύει η οικονομική και κοινωνική ισορροπία της είναι επιβεβλημένη και προστατευμένη από το διεθνές δίκαιο. Μη ξεχνάμε όμως πως ευθύνη έχει και ο πιστωτής ο οποίος ήξερε οτι μπορεί να μη πάρει τα χρήματά του πίσω και για το λόγω αυτό απολάμβανε υψηλά επιτόκια.
Ένα χρόνο πριν

γιαννης

Βασίλη μην περιμένεις ενημέρωση. Εγω πριν 1 μήνα ρώτησα κάτι αλλά τελικά βρήκα απάντηση σε αλλες σελίδες

02.11.2015

Βασιλης

επιτελους μια εξηγηση περι ομολογων και για κοινους θνητους

20.10.2015

γιαννης

το ποσοστό απόδοσης ενός ομολόγου διαφέρει από απόδοση μέχρι τη λήξη και γιατί?

05.10.2015

dreamer

Πιστεύω πως σκοπός αυτής της σύντομης και εκλαϊκευμένης -αν θέλετε- ανάλυσης περί ομολόγων και spread είχε καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα κι όχι διάθεση κριτικής. Σαφώς και οι αριθμοί και τα χαρτιά είναι παιχνίδια στα χέρια ισχυρών ανδρών και χωρών και ότι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στον κόσμο είναι αποτέλεσμα αντιμετώπισης τον πολιτών ως αντικείμενα ή πιόνια σε σκάκι. Με αυτό το σχόλιο απευθύνομαι στον προλαλήσαντα. Τώρα αναφερόμενη καθαρά στο κείμενο έχω να πω ότι ήταν ένα πολύ εύστοχο και διαφωτιστικό κείμενο! Επιτέλους ύστερα από καιρό κατάλαβα τι είναι τα ομόλογα!

06.02.2015

Blaster

Ολλα αυτά που γράφεις ειναι τεχνικώς και αναφορικώς σωστά. Ομως σε μια τετοια περίπτωση οπως της Ελλάδος μας γιατι ο ο ενλόγω πιστωτής και οικονομικός πάιχτης προσπαθεί να τα οικονομίσει μέσα απο το οικονομικό χάος μιας χώρας? Αυτο που μπορώ να πω είναι οτι αυτός/οι ο δανειστής απλά δεν πλεπει την οικονομική κρίση μιας χώρας σας ενα παράδειγμα που μπορεί να συμBεί σε οποιονδήποτε οπουδήποτε για οτιδήποτε στον πλανήτη, αλλα σαν νούμερα που κατα την γνώμη του πρέπει να αναίBουν η να κατέBουν αντίστοιχα με σκοπό και μόνο το να πολλαπλασιάσει τα χρήματα στο πορτοφόλι του. Αυτό ομως που δεν Bλέπει κανενας απο αυτούς τους οικονομικούς δολοφόνους ειναι οτι και του ιδιου η ζωη ειναι τοσο άχαρη και λίγη και λόγω της απληστίας του και του ανούσιας επιBίωσης δεν Bλέπει οτι μπροστάτο ειναι μονο θάνατος και τιποτε αλλο! Δεν έχει καμία σημασία ποσα εχεις η τι έχεις αλλα μονο τι κάνει και πως δημιουργείς για το κοινό συμφέρον.

26.02.2012